February 3, 2011

« چراغی بايد افروخت | صفحه‌ی اصلی | در دفاع از راهپيمايی ۲۵ بهمن »

درباره‌ی جنبش سبز و قيام مصريان

ظاهراً ميان علما اختلاف است درباره‌ی نسبتی که ميان جنبش سبز و رخدادهای مصر وجود دارد. کوشش کرده‌ام تا اين‌جا به صراحت به ماجرا نپردازم اما مشاهداتم را مرتب نوشته‌ام. عده‌ای معترض شده‌اند که اين‌که موسوی ريشه‌ی اتفاقات مصر را در جنبش سبز می‌داند درک درستی نيست. و البته در دفاع از اين ادعا، تفاوت‌های خيزش مصری‌ها را با جنبش سبز برجسته می‌کنند. من به خوبی هم از تفاوت‌ها آگاه‌ام و هم شباهت‌ها را می‌بینم. جمع‌بندی مشاهدات من تا امروز اين است:

۱. کسانی که با تمام احساس و عاطفه و عقلانيت و انتخاب‌های سياسی‌شان درگير ماجراهای جنبش سبز بوده‌اند، ناگزیر شباهت‌های غریبی ميان نوع رفتار حکومت مصر با معترضان و نوع رفتار حکومت ايران با معترضان می‌بينند ولو درجات خشونت طبعاً متفاوت است و ميزان خشونت عريانی که در ايران به کار بسته شده، هرگز با خشونت مهارشده‌ی دولت مبارک برابری نمی‌کند. خشونت‌های حکومتی و صادر شده از سوی قدرت مسلط سیاسی در ايران به مراتب مهيب‌تر از چيزی بود که امروز در مصر می‌بينيم. جمعیت معترضان مصری هم به نحو چشم‌گیری کمتر از جمعيت معترضان ايرانی بوده و هست. ترکیب جمعیتی مصر هم با ترکيب جمعيتی ايران تفاوت دارد. اما به هر حال شباهت‌ها به نحو غريبی يادآور اتفاق‌های ايران است و همه‌ی کسانی که در اعتراض‌ها شرکت داشته‌اند گويی به عیان احوال آن روزهای خود را در ايران می‌بینند. لذا با انباشتی از احساسات و عواطف برانگيخته‌ای روبرو هستيم که باعث شده شمار زيادی از ايرانی‌ها چهارچشمی مشغول تماشای تلویزیون الجزيره باشند چه در داخل ايران و چه در خارج و همگی به طنز و تعريض جايی بالاخره چيزی می‌گويند که با روايت‌های رسمی حکومتی تفاوت داشته باشد.

۲. نگاه غیر ايرانی‌ها به ماجرای مصر برای من جالب است. تا همين الان دست‌کم پنج شش نفر از همکاران غير ايرانی ما که مليت‌ها و پيشينه‌های دينی کاملاً مختلفی با هم دارند هر وقت مرا ديده‌اند به صراحت به من گفته‌اند که ما شباهت عجیبی ميان این اتفاق‌های مصر و اعتراض‌های جنبش سبز در ایران می‌بينيم. يعنی هر چقدر که ممکن است بعضی از ما ایرانی‌ها بر ظرافت‌ها و تفاوت‌های جزيی دو روايت ايران و مصر انگشت بگذاريم، آن‌ها به روايت کلان ماجرا بيشتر توجه دارند. امروز یکی از دوستان پاکستانی من – که آکادميسینی مبرز و درجه يک است – می‌گفت که اتفاقی که افتاده است اين است که این آگاهی و بیداری به لايه‌های مختلف جامعه‌ی عربی رسيده است و آگاهی را نمی‌توان به ناآگاهی تبدیل کرد. به نظرم این خط مشترک تمام اين اتفاق‌های جهان عرب و جنبش سبز است. کلید جنبش سبز انتشار و رخنه کردن آگاهی در لایه‌های مختلف جامعه بود. جنبش سبز مهم‌ترین توفیق‌اش این بود که نقاب را از چهره‌ی یک نظام سياسی عميقاً مستبد و به شدت ضد-اخلاق که مدام نمایش دین‌داری و آزادگی می‌دهد برداشت. یعنی ماجراهای کوی دانشگاه اول، قتل‌های زنجيره‌ای و تمام اتفاقات ريز و درشت ديگری که پيش‌تر رخ داده بود و بالقوه می‌توانست عمق اين تباهی و رسوايی را نشان بدهد، هرگز نتوانست به اندازه‌ی جنبش سبز اين نقاب را بردارد. نتيجه اين شده است که حتی اگر تا امروز جنبش سبز موفق به تغيیر ساختار سخت قدرت یا دگرگون کردن رفتار متصديان مناصب فعلی قدرت نشده است، دست‌کم کاری کرده است که صاحبان قدرت خودشان آگاه شده‌اند که از اين پس پيوسته باید در بیم و هراس از این زندگی کنند که مردم آگاهی‌شان را از راز پنهان – و اکنون آشکارشده‌ی حکومتيان – به رخ‌شان بکشند و باز در برابرشان بايستند و به انحای مختلف به آن‌ها پاسخ منفی بگويند – کمااين‌که از هنرمند،‌ نويسنده‌، سينماگر، استاد دانشگاه و طبقات مختلف جامعه گرفته تا گروه‌های مختلف سرکوب‌شده‌ی سياسی و حتی در متن قدرت هم‌اکنون به طور مستمر اين کار را می‌کنند. لذا، به جرأت می‌توان گفت که اين شباهت را نه تنها ايرانی‌ها که غير-ايرانی‌های خارج از ایران هم به دقت رصد می‌کنند و رشته‌ی مشترکی میان اين‌ها می‌بینند.

۳. اتفاق‌های مصر و تونس چهره‌ی متفاوتی از جهان عرب و مسلمان‌ها به دنیای غرب ارايه داد. پيش از اين‌ عرب‌ها و مسلمانان ملتی بودند که باید هميشه از غرب و از خارج برای‌شان توسعه‌، عدالت، آزادی، حقوق بشر و دموکراسی به ارمغان آورده می‌شد. امروز تونسی‌ها و مصری‌ها به آن‌چه که هستند می‌بالند. افتخار می‌کنند که تونسی و مصری هستند و توانسته‌اند در برابر قدرت سياسی وطنی‌شان پاسخ منفی بگويند و قد علم کنند و آزادوار از تسلیم در برابر استخفاف تن بزنند. دقیقاً همین ماجرا در ايران هم رخ داد. دوم خرداد ۷۶ يک بار جهان را شگفت‌زده کرد و تصويری ديگر از ايران به غرب ارايه داد. آن تصوير آرام‌آرام به بوته‌ی فراموشی سپرده شد تا جنبش سبز يک بار ديگر رشادت، پختگی و بلوغ سياسی ايرانی‌ها را به رخ جهان و خصوصاً اروپاييان و آمريکايیان کشيد. اين عدالت‌خواهی و آزادی‌جويی خانه‌پرورد ایرانی‌ها هنوز اسباب شگفتی و حيرت غرب است. اتفاق مشابهی در جهان عرب افتاده است. و اين شباهت را باید دید و برجسته کرد و به صدای بلند باید گفت. عرب‌ها و کشورهايی مثل ایران برای بلوغ سياسی و تعيین سرنوشت خودشان به دست خودشان و رهايی از حاکمان مستبد و بيدادگر دينی يا سکولار هيچ نيازی به مداخله‌ی غرب ندارند.

۴. ماجرای مصر به هر سرانجامی که برسد، يک چيز گريزناپذير است: در جامعه‌ی مصری اين آگاهی و اعتماد به نفس که ملت مصر می‌توانند خودشان برای خودشان تصميم بگيرند، بازگشت‌ناپذير است. می‌توان تمام مؤلفه‌های سياسی، اقتصادی و اجتماعی را جمع زد و بر مبنای برآيند آن‌ها داوری کرد. اين البته شيوه‌ی مناسب و درستی برای تحليل پيامدهای کوتاه‌مدت و درازمدت سياسی است. اما نباید فراموش کرد که هر چند ممکن است تجلی عمل سياسی مصريان با ايرانی‌ها تفاوت داشته باشد و هر چند نظام سياسی‌شان با هم تفاوت‌های بنيادين دارد - به جز البته شباهت اتوکراتيک بودن‌شان - همگی يک خواسته‌ی مشترک دارند: نمی‌خواهند از اين پس کس ديگری، حاکم‌شان، به جای‌شان تصميم بگيرد. مصری‌ها هم مانند ايرانی‌ها اميد می‌خواهند. می‌خواهند به آينده‌‌شان اميد داشته باشند و فرزندان‌شان فقط در حسرت زندگی بهتر و آزادی و عدالت زندگی نکنند. وضع ما هم همين است. زبان حال ما هم چيزی جز اين نيست.
(996 کلمه)

مطالب مرتبط

پيروزی اخوان المسلمين در مصر و بازی سياست

تلويزيون الجزيره و سقوط مبارک

شباهت غريب ما و مصريان

حکومت نظامی و تظاهرات: مورد مصر و ايران

به مردی که مُلکِ سراسر زمين...

اوباما در برابر مبارک؛ تفاوت مصر و ايران

از جنبش سبز تا عطر ياس - شباهت‌ها و تفاوت‌ها

نظرها (9)

ممنون از نوشته شما. اما در کنار ذات ازادیخواهی و ظلم ستیزی هر دو جنبش, شاید ماهیت قیام مصر به زمان انقلاب ایران نزدیکتر باشد و به همان اندازه ممکن است که برای جامعه مصر در صورت توجه نکردن مردمشان فاجعه افرین باشد. شاید همانطور که فرصت طلبان در ابتدای انقلاب قیام ازادیخواهانه مردم را به نکبتی برای زندگیشان تبدیل کردند همین اتفاق ناگوار در مصر هم بیفتد.

شماها چرا می خواهید همه چیز رو به جنبش سبز ارتباط بدید ؟
اگه جنبش سبز می تونست ، همون سالهای پیش یه کاری می کرد !
نه اینکه بشینید اعلامیه بدید ! توی سایت دنباله برای 14 بهمن اعلامیه داده بودید ، کی رفت میدون ولی عصر ؟
من که تا ساعت 4 اونجا موندم ، یدونه نفر هم نیومد !

هر انسان واقع بینی میداند و می فهمد که میان انقلاب مصر و جنبش سبز شباهت های چشمگیری و جود دارد.

شباهت اصلی و اساسی مردم مصر و جنبش سبز یک چیز است و آن آزادیخواهی ست!بقیه موارد حاشیه است. مهم نیست که اینکار با رفورم انجام شود یا با انقلاب. مهم اینست که درس عبرتی باشد برای آنانکه رأی و نظر مردم برایشان اهمیتی ندارد!

اگر جه ایران دارای مشکلات زیادی است اما درست خواهد شد ...روسیاهی به ذغال خواهد ماند و بس...

اما نکته آخر اینکه فارس و کیهان و امثالهم را محکوم کرده بودی....لحن نوشته شما از آنها هم بدتر است...

همین که تو خود را اخلاق گرا می دانی و هزاران تهمت می بندی به همه کس و همه چیز نشان می دهد که اگر قدرت داشتی دمار از روزگار کسان دیگر در می آوردی.....
اگر آنان به واسطه قدرتشان بی اخلاقند ، معلوم نیست شما اگر قدرت داشتید همین گونه نبودبد..بی اخلاقی در موج ورشکسته سبز بیداد می کند....
حالم از امثال شما که ادعای اخلاق دارید به هم می خورد...شادمان تر از کسانی هستم که مخالفند اما لعابی از ادب هم بر افکارشان نمی بندند و در قبال دو سه جمله رنگین تفاله کلامشان را به صورت جمهوری اسلامی نمی زنند...

واقعا که استدلالات دندانشکن بود...مخصوصا اون قسمت که همکارات بهت گفتند...من نمی دونم تو دین داری یانه...اما آزاده باش....
همین فیلمی که دیشب تمام جمعیت را زیر گرفت ببین و بعد جملاتت را اصلاح کن...

یک خدایی هم هست که باید بهش جواب بدی...خشونت ایران عریانتر بود...خیلی خوبه که با وجدان راحت می خوابی...الان که این طرز نوشتن مد شده و حتما برات به به و چهچه می زنن...اما وعده خداوند هم قطعی است...

و سیعلم الذین طلمو ای منقلب ینقلبون

دوست عزیز ! این دومین بار است که که می خواهم در رابطه به نوشته شما چیزی نوشته نمایم . اما بار اول شما حتی آن را بروز ندادید. خوب به صورت. تفاوت بین قیام مردم مصر وجنبش سبز بسیار زیاد است.
1- قیام مردم مصر در مقابل رژیم است به رهبری مردم ستمکش مصر .
2- جنبش سبز بخاطر عدم تقسیم قدرت بین رهبران مذهبی وآنانیکه تفاوت های سلیقوی درمورد حکومت مذهبی درایران دارند.
اگر دوست مان خوب دریابند تفاوت از زمین تا آسمان است .. زیرا مصری ها مخواهند رژیم از بنیاد دگرگون شود. اما درایران جنبش سبز می خواهد در تداوم رژیم آخوندی ریفورم هیی را بیاورند . این است خط درشت فاصل بین قیام مردمی مصر وجنبش سبز ایران .

به نام خدا
خیلی واضح و روشنه که جنبش مردم مصر، از انقلاب اسلامی ایران نشأت گرفته و حرکات مردم مصر عملاً شبیه به حرکات مردم ایران در زمان انقلاب اسلامی است. حرکات جنبش سبز هم که به گفته خیلی ها کاریکاتوری از انقلاب اسلامی ایران بود، در نتیجه آدم های سطحی نگر، جنبش مردم مصر و جنبش سبز رو خیلی شبیه می بینند.
از تفاوتهای مشهود این دو تا جنبش همین بس است که اظهار نظرهای اسرائیل و در نتیجه پیروی غرب از آنها را دید. این حرف من رو توهین تلقی نکنید ولی اونقدری که در اجتماعات جنبش سبز حضور داشتم و می دیدم، فضایی نبود که مثلاً بخواهی وسط خیابان نماز بخوانی یا از این جور کارها (حتی نماز جمعه پشت سر آقای هاشمی). بیشتر ترویج عکس اون دیده می شد، مثلاً روزه خوردن (روز قدس) و کسی قصد ترویج و یا اظهار مسائل دینی رو در این میان نداشت (ولی برعکسش در مواردی دیده می شد)

هوالحق
سلام
شاید همکار شما تنواند فرق میان جنبش سبز و قیام مردم مصر را تشخیص دهد ولی ما تشخیص می دهیم. آنها هم در گذر زمان خواهند فهمید.
ما بوشهری ها با عرب ها زیاد برخورد داریم، چیزی که ما به عینه می بینیم همین اتفاق اسلام خواهیست.
پیش فرض های ذهنی شما باعث شده است اصل مطلب را دریافت نکنید.
یاحق

چرا قبل از نوشتن این خزعبلات کمی مطالعه نمی کنی؟

http://www.intifada-palestine.com/2011/02/dr-ashraf-ezzat-reporting-from-egypt-the-uprising-the-treason-and-israel


نابود باد شیادان و جاهلان که در خدمت صهیونیسم و امپریالیسم سعی به لوث کردن جنبش مردم مصر دارند. جاهلان بدانند که افراد می توانند فرق "جنبش های رنگین" را با انقلابات ضد صهیونیسم و اقتصاد نزول خواری تشخیص دهند.

مرگ بر اوباش

نظر بدهيد

(نظر شما پس از تأييد منتشر خواهد شد. نيازی به دوباره فرستادن نظر نيست.)

Free counter and web stats